Thoát vị đĩa đệm là tình trạng nhân nhầy của đĩa đệm cột sống thoát ra khỏi vị trí ban đầu, chèn ép lên rễ thần kinh hoặc tủy sống gây đau, tê bì và hạn chế vận động. Đây là bệnh thường gặp ở người lớn tuổi, song hiện nay lại đang có xu hướng trẻ hóa đến mức báo động.
1. Thực trạng thoát vị đĩa đệm ở người trẻ
Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã ghi nhận sự xuất hiện của thoát vị đĩa đệm ở nhóm đối tượng trẻ tuổi. Trong đó, thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng là dạng bệnh phổ biến nhất. Các nghiên cứu đã chỉ ra, tỷ lệ mắc căn bệnh này cao nhất xảy ra ở những người trong độ tuổi 30–50 với tỷ lệ nam/nữ là 2:1.
Tại Việt Nam, nghiên cứu “Kết quả vật lý trị liệu phục hồi chức năng ở người bệnh thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng” được thực hiện tại Khoa Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng Bệnh Viện 198 cũng cho thấy trong số 60 trường hợp bệnh nhân được chẩn đoán và điều trị, tỷ lệ mắc bệnh trong nhóm tuổi từ 20 – 39 lên đến 30%.
Như vậy, có thể thấy, độ tuổi mắc thoát vị đĩa đệm đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa. Đây không còn là bệnh lý của riêng người cao tuổi mà đang dần trở thành vấn đề sức khỏe đáng lo ngại ở giới trẻ hiện đại.
(Nguồn: Internet)
2. Thoát vị đĩa đệm ở người trẻ có nguy hiểm không?
Nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, thoát vị đĩa đệm ở người trẻ có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và chất lượng cuộc sống như:
- Giảm hoặc mất vận động: Đây là biến chứng nghiêm trọng nhất của tình trạng thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Tình trạng này xảy ra do nhân nhầy thoát ra khỏi vị trí bình thường chèn ép vào rễ thần kinh, làm hẹp ống sống. Từ đó, người bệnh dần mất đi khả năng vận động, đi lại.
- Hội chứng đuôi ngựa: Cũng là một biến chứng do thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng gây ra, khi các dây thần kinh ở vùng đuôi cột sống bị chèn ép. Hội chứng không chỉ ảnh hưởng tới chức năng vận động và cảm giác của hai chân mà còn làm rối loạn chức năng bàng quang, chức năng ruột và chức năng sinh dục (bí tiểu, tiểu nhiều lần, tiểu không tự chủ,…).
- Mất cảm giác vùng yên ngựa: Đĩa đệm bị thoát vị chèn ép các dây thần kinh, khiến người bệnh mất cảm giác ở mặt trong đùi, phía sau chân và quanh vùng hậu môn.
3. 5 yếu tố làm tăng nguy cơ thoát vị đĩa đệm ở người trẻ
Thoát vị đĩa đệm xảy ra do nhiều yếu tố (thoái hóa, bẩm sinh, chấn thương,…) Trong đó, 5 nguyên nhân sau là các tác nhân hàng đầu gây bệnh ở người trẻ:
3.1. Thói quen xấu trong sinh hoạt hàng ngày
Các thói quen như ngồi xổm, ngồi vắt chéo chân, mang túi nặng lệch một bên vai, ngồi lưng khom hoặc ngủ với gối quá cao,… đều khiến cột sống phải chịu áp lực lớn. Do sự sai lệch của các tư thế này sẽ lặp đi lặp lại hàng ngày, về lâu dài sẽ dẫn đến tình trạng thoái hóa cột sống. Từ đó, tăng nguy cơ tổn thương đĩa đệm.
(Nguồn: Internet)
3.2. Chế độ ăn uống không lành mạnh
Chế độ ăn uống không hợp lý với nhiều đường, tinh bột và chất béo sẽ dẫn đến tình trạng thừa cân. Nghiên cứu “Nhận xét một số đặc điểm lâm sàng những bệnh nhân thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng được phẫu thuật can thiệp tối thiểu qua ống banh tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108” trên 81 trường hợp thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng đã cho thấy 46,9% người bệnh có thể trạng thừa cân hoặc béo phì.
Qua đây, có thể thấy thoát vị đĩa đệm có liên quan mật thiết với cân nặng cơ thể bởi lẽ thừa cân khiến các đĩa đệm ở vùng thắt lưng phải chịu thêm áp lực. Mỗi kilogram tăng thêm đều đồng nghĩa với việc đĩa đệm phải chịu tải trọng lớn hơn, làm tăng nguy cơ thoát vị.
3.3. Hoạt động nặng gắng sức
Trong sinh hoạt hàng ngày, những người thường xuyên làm việc nặng hoặc gắng sức rất dễ đối mặt với nguy cơ thoát vị đĩa đệm. Chẳng hạn như việc nâng vật nặng sai tư thế, không dùng dụng cụ hỗ trợ khiến cột sống phải chịu áp lực lớn, làm rách lớp bao quanh đĩa đệm. Ngoài ra, các công việc đòi hỏi cúi gập lưng, vặn người hay đứng lên ngồi xuống liên tục cũng có thể khiến đĩa đệm bị tổn thương.
(Nguồn: Internet)
3.4. Chế độ tập luyện không phù hợp
Tập thể dục thể thao ở cường độ cao có thể dẫn đến các vi chấn thương tích tụ theo thời gian, lâu dần khiến cho đĩa đệm cột sống bị di lệch. Chính bởi vậy, vận động viên chuyên nghiệp thường có xu hướng mắc thoát vị đĩa đệm cao hơn. Ngoài ra, những người mới tập luyện thể thao nếu không thực hiện đúng kỹ thuật hoặc tập quá sức, cũng có thể gặp phải tình trạng này.
3.5. Đặc thù công việc
Cùng với quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, sự phát triển của công nghệ mang lại nhiều tiện ích trong công việc và đời sống. Tuy nhiên, điều này cũng vô tình tạo nên lối sống ít vận động, ngồi nhiều và phụ thuộc vào thiết bị điện tử. Đặc biệt, nhóm người trẻ làm việc văn phòng hoặc làm việc tại nhà là đối tượng có nguy cơ cao, do phải ngồi lâu trước máy tính và ít thời gian dành cho vận động hay thể thao.
(Nguồn: Internet)
4. Các biện pháp phòng ngừa thoát vị đĩa đệm ở người trẻ
Trước nguy cơ thoát vị đĩa đệm đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa, người trẻ cần có những biện pháp cụ thể nhằm phòng ngừa, ngăn chặn các diễn biến của bệnh. Một số biện pháp có thể kể đến như:
4.1. Duy trì lối sống lành mạnh
Duy trì thói quen vận động thường xuyên như đi bộ, bơi lội hoặc tập thể dục đều đặn giúp cơ bắp dẻo dai và cột sống linh hoạt hơn, từ đó giảm nguy cơ thoát vị đĩa đệm. Bên cạnh đó, việc tập luyện đúng cách với các bài tăng cường sức mạnh và giãn cơ hợp lý sẽ giúp giảm áp lực lên đĩa đệm, cải thiện khả năng chịu lực của cột sống và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
>>> Xem thêm: Vật lý trị liệu thoát vị đĩa đệm: 5 phương pháp và 5 bài tập
4.2. Duy trì tư thế đúng
Giữ tư thế đúng khi đứng và ngồi là một trong những biện pháp phòng ngừa thoát vị ở người trẻ vô cùng hiệu quả. Lưu ý, khi đứng, nên giữ cột sống thẳng, tránh ưỡn lưng và đưa mông ra sau quá mức, hai vai thả lỏng, đưa ra sau. Cằm thu về, đầu thẳng. Khi ngồi, nên giữ tư thế ngồi thẳng lưng và đầu. Duy trì tư thế có vai trò cực kỳ quan trọng để bảo vệ cột sống khỏe mạnh, từ đó tránh nguy cơ thoát vị đĩa đệm.
4.3. Giữ cân nặng hợp lý
Để giữ cho cột sống luôn khỏe mạnh cũng như phòng tránh tình trạng thoát vị đĩa đệm ở người trẻ, việc quản lý tốt tình trạng cơ thể là vô cùng cần thiết. Hãy duy trì cân nặng ở mức hợp lý để giảm áp lực cho cột sống. Ngoài ra, các bài tập cơ tập trung vào vùng bụng và lưng cũng giúp tăng cường sức mạnh và hỗ trợ cột sống.
Thoát vị đĩa đệm ở người trẻ là một tình trạng bệnh lý nguy hiểm đang xuất hiện ngày càng nhiều ở đối tượng trẻ tuổi. Chính vì vậy, việc hiểu rõ các nguyên nhân gây bệnh có vai trò quan trọng để có các biện pháp phòng ngừa phù hợp. Ngoài ra, nếu bạn đang gặp các vấn đề về thoát vị đĩa đệm, đau lưng hoặc tê mỏi kéo dài, hãy đến Myrehab Matsuoka để được thăm khám và tư vấn điều trị bởi đội ngũ chuyên gia uy tín, kinh nghiệm trong lĩnh vực phục hồi chức năng.
Trung tâm Trị liệu và Phục hồi chức năng Myrehab Matsuoka
- Hotline: 1900 3181
- Website: myrehab-matsuoka.com
- Facebook: https://www.facebook.com/myrehab.official
- Địa chỉ:
- Cơ sở 1 – Khám và trị liệu: Tầng 2 Tòa nhà CONINCO, số 4 Tôn Thất Tùng, Kim Liên, Hà Nội
- Cơ sở 2 – Trị liệu: Tầng 2 Lot 200 – 201, TTTM The LINC – ParkCity Hanoi, Lê Trọng Tấn, Dương Nội, Hà Nội
- Cơ sở 3 – Mô hình trải nghiệm Bảo Việt DigiHub: Toà nhà Pacific Place, số 83B Lý Thường Kiệt, Cửa Nam, Hà Nội
