Chụp X-quang là kỹ thuật được áp dụng phổ biến trong chẩn đoán nhiều vấn đề về xương khớp. Vậy chụp X-quang có phát hiện đứt dây chằng không? Tìm hiểu ngay những phương pháp giúp phát hiện hiệu quả các vấn đề ở dây chằng và cách xử lý kịp thời khi phát hiện chấn thương đầu gối.
1. Chụp X-quang không nhìn thấy rõ tổn thương dây chằng
Chụp X-quang là phương pháp chẩn đoán hình ảnh sử dụng chùm tia X bức xạ cao có thể xuyên qua cơ thể để tạo ra hình ảnh giải phẫu ở khớp, cho phép bác sĩ phát hiện những bất thường ở về cấu trúc xương khớp.
Tuy nhiên, chụp X-quang KHÔNG THỂ giúp phát hiện tổn thương ở dây chằng do phương pháp này chủ yếu cho thấy hình ảnh của xương khớp, chỉ có thể hỗ trợ việc phát hiện đứt dây chằng trong trường hợp có xuất hiện những mảnh xương nhỏ bị nứt ra ở quanh khớp, diễn ra phổ biến ở trẻ nhỏ.
2. 3 phương pháp chẩn đoán đứt dây chằng có độ chính xác cao
Chụp X-quang không thể giúp chẩn đoán chính xác tình trạng đứt dây chằng, do đó bác sĩ có thể chỉ định thực hiện một số phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác hiệu quả hơn như chụp cộng hưởng từ (MRI), chụp cắt lớp vi tính (CT), siêu âm.
2.1. Chụp cộng hưởng từ (MRI)
Chụp cộng hưởng từ hiện đang được áp dụng phổ biến trong chẩn đoán cận lâm sàng, tiến hành bằng cách sử dụng từ trường mạnh và sóng vô tuyến để tạo hình ảnh bên trong khớp gối, cho phép quan sát được cấu trúc bên trong của cả dây chằng, gân, sụn, sụn khớp, mô mềm, xương.
Ưu điểm:
- Nghiên cứu về chấn thương dây chằng chéo trước khớp gối đã chỉ ra chụp cộng hưởng từ MRI có độ nhạy đến 97% và độ đặc hiệu 100%. Phương pháp này cho phép quan sát hình ảnh 3D của khớp gối để chẩn đoán rõ về mức độ tổn thương của dây chằng.
- Phát hiện được hiệu quả những tổn thương ở khớp và các mô mềm quanh khớp mà những phương pháp chẩn đoán hình khác khó phát hiện ra.
- Không sử dụng tia X nên có thể đảm bảo an toàn khi áp dụng, kể cả đối với người cao tuổi, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai.
Nhược điểm:
- Chi phí chụp MRI thường cao hơn, thời gian thực hiện lâu.
- Phương pháp đòi hỏi người bệnh phải ở trong máy và bất động khớp nên không phù hợp với người sợ không gian hẹp, người bị béo phì không vừa với kích thước máy.
- Chụp MRI thường gây ra tiếng ồn lớn nên người bệnh cần bảo vệ tai cẩn thận.
2.2. Chụp cắt lớp vi tính (CT)
Chụp cắt lớp vi tính (CT) là phương pháp chẩn đoán kết hợp sử dụng tia X và máy tính để tạo hình ảnh những lát cắt ngang tại một bộ phận của cơ thể, cho phép bác sĩ quan sát cấu trúc xương, mạch máu, dây chằng và mô mềm chi tiết hơn so với kết quả X-quang. Kỹ thuật này tạo hình phác họa 3D, hỗ trợ quá trình phát hiện đứt dây chằng.
Ưu điểm:
- Hình ảnh sắc nét, không bị hiện tượng chồng hình, phù hợp để quan sát cấu trúc chi tiết để phát hiện những tổn thương.
- Cho kết quả nhanh chóng, phù hợp với các trường hợp cần cấp cứu.
- Phù hợp với những người đang sử dụng máy trợ thính, máy tạo nhịp tim,… hoặc người sợ không gian hẹp không thể thực hiện chụp MRI.
Nhược điểm:
- Kỹ thuật chụp CT cho chất lượng hình ảnh thấp hơn MRI, đôi khi vẫn còn hạn chế trong việc quan sát những tổn thương kích thước nhỏ.
- Chụp CT có sử dụng tia X nên không phù hợp với với một số đối tượng (phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ,…), tuy nhiên hiện các thiết bị chụp CT hiện đại có liệu tia X rất thấp nên nguy cơ phơi nhiễm thấp.
2.3. Siêu âm
Phương pháp chẩn đoán hình ảnh này sử dụng sóng âm tần số cao để nhận được hình ảnh cấu tạo của xương khớp, dây chằng, gân, dây thần kinh. Chẩn đoán bằng siêu âm có thể được chỉ định trong đánh giá tổn thương dây chằng, đặc biệt là những dây chằng gần bề mặt da.
Ưu điểm:
- Có thể quan sát được hình ảnh chuyển động cập nhật theo thời gian thực ở cơ xương khớp, giúp quan sát dòng tuần hoàn máu và phát hiện các vấn đề ở mô mềm hiệu quả.
- Chi phí thấp, thực hiện nhanh chóng, hình ảnh sắc nét. Không cần gây tê, gây mê.
- Không sử dụng tia X nên có thể áp dụng an toàn cho nhiều đối tượng bệnh nhân, kể cả phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ
Nhược điểm:
- Hiệu quả thấp khi tiến hành chẩn đoán tổn thương nằm quá sâu, tổn thương nội khớp.
- Nếu có tình trạng viêm, phù nề thì việc xác định tổn thương ở dây chằng thường sẽ gặp khó khăn hơn.
3. Cách sơ cứu và điều trị chấn thương dây chằng đầu gối
Bên cạnh vấn đề chụp X-quang có phát hiện đứt dây chằng không, nếu phát hiện những chấn thương ở đầu gối hay nghi ngờ gặp tổn thương dây chằng, bạn cần tiến hành biện sơ cứu cho người bệnh rồi đưa đến cơ sở y tế để được bác sĩ hướng dẫn quá trình điều trị.
3.1. Cách sơ cứu tại nhà
Người bệnh có thể gặp khó khăn trong việc xác định chính xác dạng tổn thương ở dây chằng nên không được tự ý áp dụng các biện pháp điều trị tại nhà. Ngay khi phát hiện chấn thương, bạn cần thực hiện 4 bước sơ cứu theo pháp RICE sau đây để hạn chế các biến chứng ở khớp gối:
- Nghỉ ngơi: Bất động khớp, tránh cử động mạnh hay di chuyển để cho khớp gối có thời gian phục hồi, tránh ảnh hưởng đến cấu trúc bên trong khớp.
- Chườm đá: Tiến hành dùng khăn bọc đá lạnh để chườm khớp gối trong 15 – 20 phút, thực hiện cách 2 – 3 tiếng để giảm sưng đau hiệu quả.
- Băng ép: Băng bó hoặc dùng nẹp để cố định vùng quanh khớp gối, ngăn ngừa chấn thương diễn tiến nghiêm trọng hơn.
- Nâng cao chân: Đặt chân nghỉ ngơi ở vị trí cao hơn để hỗ trợ lưu thông máu, thúc đẩy quá trình phục hồi.
Bạn cũng có thể sử dụng một số loại thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen, aspirin, naproxen,… để giảm đau tạm thời, tuy nhiên không nên lạm dụng để tránh những tác dụng phụ không mong muốn.
3.2 Các phương pháp điều trị chấn thương dây chằng đầu gối
Sau khi tiến hành thăm khám, bác sĩ sẽ chỉ định các phương pháp điều trị đứt dây chằng phù hợp với tình trạng của người bệnh.
3.2.1. Vật lý trị liệu: Đây là phương pháp điều trị không xâm lấn, ứng dụng đồng thời các thiết bị trị liệu vật lý và bài tập vận động như để thúc đẩy quá trình phục hồi như:
- Kích thích dây thần kinh điện qua da (TENS): Sử dụng thiết bị phát ra dòng điện áp thấp để tăng cường quá trình sản sinh hormone Endorphin, hỗ trợ giảm cảm giác đau nhức hiệu quả.
- Siêu âm: Sử dụng sóng siêu âm với tần số phù hợp để tác động vào vết thương, kích thích tái tạo mô sâu dưới da như mô dây chằng và tăng lưu thông máu để giảm sưng đau hiệu quả.
- Laser: Tia laser công suất thấp với bước sóng ánh sáng phù hợp sẽ được chiếu vào khớp gối bị thương, thúc đẩy thay đổi sinh hóa để quá trình lành mô diễn ra hiệu quả hơn, đồng thời tăng lưu lượng máu đến sụn khớp.
- Điện xung: Kích thích điện xung sẽ kích thích quá trình tái tạo mô, dây chằng và xương. Phương pháp này còn tăng khả năng co bóp cơ để giảm đau nhức hiệu quả.
- Di động mô mềm: Đây là kỹ thuật xoa bóp với lực phù hợp, tác động lên các cơ quanh khớp bị tổn thương để thư giãn, giảm đau nhức và ngăn ngừa nguy cơ căng cơ, teo cơ.
- Vận động trị liệu: Người bệnh sẽ thực hiện các bài tập kéo giãn và tăng cường lực cơ chuyên biệt dành cho khớp gối dưới sự hướng dẫn của chuyên gia. Đây là biện pháp hiệu quả giúp tăng sự linh hoạt khớp gối, thúc đẩy phục hồi tổn thương, cải thiện lực cơ quanh khớp và giúp người bệnh khôi phục khả năng vận động khớp.
3.2.2. Phẫu thuật: Nếu tình trạng đứt dây chằng diễn tiến nghiêm trọng, bác sĩ sẽ chỉ định người bệnh thực hiện phẫu thuật. Trong đó, mổ nội soi là phương pháp được áp dụng phổ biến hiện nay đối với bệnh nhân bị đứt dây chằng, đặc biệt trong trường hợp có tổn thương mô mềm (rách sụn chêm). Sau phẫu thuật, người bệnh vẫn cần tiến hành vật lý trị liệu để thúc đẩy quá trình phục hồi và ngăn ngừa các biến chứng.
Bài viết trên đã giúp bạn tìm hiểu chụp X-quang có phát hiện đứt dây chằng không và những phương pháp chẩn đoán hiệu quả khác. Nếu nghi ngờ bị đứt dây chằng, bạn cần tiến hành sơ cứu nhanh chóng và đưa đến trung tâm y tế gần nhất để được hỗ trợ.
Trong các phương pháp phục hồi, vật lý trị liệu là phương pháp điều trị bảo tồn hiệu quả. Người bị đứt dây chằng có thể đến Trung tâm Trị liệu và Phục hồi chức năng MYREHAB MATSUOKA để được tiến hành chỉ phục hồi chức năng toàn diện theo tiêu chuẩn Nhật Bản với đội ngũ bác sĩ và kỹ thuật viên chuyên nghiệp hàng đầu.
Tại MYREHAB MATSUOKA, bạn sẽ được thăm khám và đề ra lộ trình điều trị cá nhân hóa phù hợp với tình trạng chấn thương, tập luyện với sự theo sát bởi kỹ thuật viên để đảm bảo tập đúng cách và thay đổi lộ trình dựa trên tốc độ phục hồi của người bệnh, trải nghiệm hệ thống trang thiết bị hiện đại hàng đầu nhập khẩu từ châu Âu cùng cơ sở vật chất hiện đại, có nhiều phòng tập chuyên biệt.
Hãy đến MYREHAB MATSUOKA ngay để được tư vấn, hỗ trợ xây dựng phác đồ điều trị đứt dây chằng hiệu quả và an toàn.
Trung tâm Trị liệu và Phục hồi chức năng Myrehab Matsuoka
- Hotline: 1900 3181
- Website: https://myrehab-matsuoka.com/
- Facebook: https://www.facebook.com/myrehab.official
- Địa chỉ:
- Cơ sở 1 – Khám và trị liệu: Tầng 2 Tòa nhà CONINCO, số 4 Tôn Thất Tùng, Kim Liên, Hà Nội
- Cơ sở 2 – Trị liệu: Tầng 2 Lot 200 – 201, TTTM The LINC – ParkCity Hanoi, Lê Trọng Tấn, Dương Nội, Hà Nội
- Cơ sở 3 – Mô hình trải nghiệm Bảo Việt DigiHub: Toà nhà Pacific Place, số 83B Lý Thường Kiệt, Cửa Nam, Hà Nội
