Viêm gân vôi hoá chóp xoay là tình trạng thường gặp ở người hoạt động tay nhiều, gây đau âm ỉ kéo dài và hạn chế vận động vai. Khi các tinh thể canxi lắng đọng trong gân, người bệnh dễ gặp cứng khớp và đau tăng khi nâng tay. Đặc biệt, nếu không được xử lý kịp thời tình trạng viêm gân vôi hoá chóp xoay có thể dẫn đến đau kéo dài và ảnh hưởng lâu dài đến chức năng vận động của vai. Vì vậy, phục hồi chức năng là bước rất quan trọng, nhằm giảm đau, cải thiện tầm vận động và giúp người bệnh sớm quay lại sinh hoạt, lao động bình thường.
1. Hiện tượng viêm gân vôi hoá chóp xoay là gì?
Viêm gân vôi hoá chóp xoay là tình trạng canxi lắng đọng bất thường trong gân thuộc nhóm chóp xoay, từ đó kích hoạt phản ứng viêm và gây đau tăng khi vận động tay. Do diễn tiến âm thầm, bệnh thường khó được phát hiện sớm.
Khi bước sang giai đoạn tiến triển, mảng canxi có thể kích thích mô mềm xung quanh, gây đau lan xuống cánh tay và làm giảm lực vai, đặc biệt trong các động tác xoay ngoài. Trường hợp canxi vỡ vụn và lan vào mô mềm, phản ứng viêm có xu hướng mạnh hơn và kéo dài. Ở giai đoạn này, viêm gân vôi hoá chóp xoay cần được điều trị phù hợp nhằm tránh ảnh hưởng đến chức năng vận động của khớp vai.
(Nguồn: Internet)
2. Nguyên nhân gây viêm gân vôi hoá chóp xoay
Nguyên nhân gây viêm gân vôi hoá chóp xoay có thể xuất phát từ cơ địa cũng như mức độ vận động của từng người, cụ thể là:
2.1. Do nội tiết và bệnh chuyển hoá
Viêm gân vôi hoá chóp xoay có mối liên quan chặt chẽ với các yếu tố nội tiết và bệnh lý chuyển hoá. Trước hết, đái tháo đường được xem là một yếu tố nguy cơ quan trọng, bởi tình trạng tăng đường huyết mạn tính gây rối loạn chuyển hoá mô gân, đồng thời thúc đẩy quá trình lắng đọng canxi.
Bên cạnh đó, các rối loạn chức năng tuyến giáp, đặc biệt là suy giáp, làm chậm chuyển hoá mô liên kết, từ đó góp phần vào quá trình thoái hoá và vôi hoá gân. Không những vậy, rối loạn cận giáp, nhất là cường cận giáp, gây mất cân bằng chuyển hóa canxi–phospho, dẫn đến lắng đọng canxi bất thường tại gân và các mô mềm.
Ngoài ra, những thay đổi nội tiết ở phụ nữ trung niên và tiền mãn kinh, cũng như các tình trạng rối loạn chuyển hoá lipid, béo phì, hội chứng chuyển hóa và suy thận mạn, đều làm gia tăng phản ứng viêm, giảm tưới máu gân và rối loạn chuyển hoá canxi, qua đó thúc đẩy sự hình thành viêm gân vôi hoá chóp xoay.
2.2. Vận động sai tư thế hoặc làm việc nặng kéo dài
Việc vận động lặp lại nhiều lần trên tầm vai tạo áp lực liên tục lên gân chóp xoay, từ đó gây ra các vi chấn thương kéo dài. Những tổn thương này làm suy yếu mô gân và tạo điều kiện thuận lợi cho canxi lắng đọng. Do đó, những người thường xuyên mang vác nặng hoặc tập luyện với kỹ thuật sai tư thế sẽ là nhóm có nguy cơ mắc viêm gân vôi hoá chóp xoay cao hơn bình thường.
2.3. Rối loạn chuyển hóa và tuần hoàn vùng vai
Rối loạn chuyển hóa và tuần hoàn vùng vai có thể làm giảm khả năng nuôi dưỡng mô gân tại chóp xoay. Bởi khi quá trình cung cấp máu không ổn định, khả năng tái tạo gân bị suy giảm, tạo điều kiện cho các tinh thể canxi hình thành. Đặc biệt, trong môi trường mô thiếu oxy kéo dài, nguy cơ lắng đọng canxi càng tăng, góp phần vào cơ chế phát triển viêm gân vôi hoá chóp xoay.
(Nguồn: Internet)
2.4. Viêm gân vôi hoá chóp xoay do tuổi tác
Khi tuổi càng cao, gân chóp xoay chịu quá trình thoái hóa tự nhiên, giảm đàn hồi và sức bền, từ đó làm tăng nguy cơ viêm gân vôi hóa. Cụ thể, viêm gân vôi hoá chóp xoay (calcific tendinitis) chủ yếu gặp ở người trưởng thành trung niên, đặc biệt là tuổi từ khoảng 30–60 (hoặc 30–50) tuổi và càng hiếm gặp hơn ở nhóm trên 70 tuổi.
Tuy nhiên, viêm gân vôi hoá không phải là bệnh đặc trưng của người cao tuổi. Thực tế, bệnh hiếm gặp ở nhóm trên 70 tuổi. Ở độ tuổi này, gân thường thoái hóa theo hướng teo mỏng hoặc rách gân nhiều hơn là hình thành ổ vôi hóa. Đồng thời, hoạt động tế bào và phản ứng sửa chữa mô cũng suy giảm rõ rệt, khiến quá trình hình thành và tích tụ canxi trong gân ít xảy ra hơn.
Vì vậy, viêm gân vôi hoá chủ yếu gặp ở người trưởng thành trung niên, khi quá trình thoái hóa đã xuất hiện nhưng cơ chế sửa chữa vẫn còn hoạt động đủ để tạo nên hiện tượng lắng đọng canxi.
>>> Bài viết liên quan: Rách gân chóp xoay vai (Rotator cuff): Dấu hiệu, điều trị và phục hồi an toàn
3. Những dấu hiệu nhận biết sớm bệnh viêm gân vôi hoá chóp xoay
Các triệu chứng của viêm gân vôi hoá chóp xoay thường xuất hiện âm thầm nhưng tiến triển rõ khi canxi tích tụ nhiều hơn. Một số dấu hiệu đặc trưng mà bệnh nhân có thể nhận biết bao gồm:
- Đau vai tăng khi nâng tay hoặc xoay vai, đôi khi lan xuống cánh tay và khó xác định vị trí cụ thể.
- Đau về đêm, vai cứng buổi sáng, biên độ vận động giảm khiến bệnh nhân khó nâng tay, với tay hoặc đưa tay ra sau.
- Vai yếu lực, xuất hiện cảm giác lạo xạo khi vận động; một số trường hợp kèm sưng nhẹ vùng trước vai.
- Đau kéo dài nhiều tuần, không cải thiện khi nghỉ ngơi; giai đoạn nặng có thể khiến vai gần như cố định.
- Triệu chứng dai dẳng làm giảm chất lượng giấc ngủ và ảnh hưởng khả năng lao động, đặc biệt ở người làm việc tay nhiều.
(Nguồn: Internet)
4. Các phương pháp trị liệu viêm gân vôi hoá chóp xoay hiện nay
Phương pháp trị liệu viêm gân vôi hoá chóp xoay cho bệnh nhân phụ thuộc vào mức độ đau và kích thước mảng vôi, cụ thể như sau:
4.1. Điều trị nội khoa
Điều trị nội khoa thường được áp dụng ở giai đoạn nhẹ nhằm giảm đau và giảm viêm. Một số loại thuốc kháng viêm không steroid thường được sử dụng, nhằm giúp cải thiện triệu chứng hiệu quả trong nhiều trường hợp. Tuy phương pháp này giúp cải thiện tình trạng bệnh nhanh chóng nhưng bệnh nhân cần tuân thủ hướng dẫn sử dụng để hạn chế tác dụng phụ của thuốc.
4.2. Vật lý trị liệu
Vật lý trị liệu đóng vai trò hỗ trợ quan trọng trong quá trình hồi phục do nó giúp tăng tuần hoàn, giảm đau và nâng cao độ linh hoạt của khớp vai cũng như giảm nguy cơ tái phát sau điều trị. Các kỹ thuật như sóng xung kích hoặc siêu âm trị liệu thường được áp dụng cho gân vôi hoá chóp xoay.
Tại Myrehab Matsuoka, vật lý trị liệu là nền tảng cốt lõi trong điều trị gân vôi hoá chóp xoay, không chỉ nhằm giảm đau mà còn hướng đến phục hồi cấu trúc gân và chức năng vận động khớp vai một cách bền vững. Phác đồ được cá nhân hoá dựa trên mức độ lắng đọng canxi, tình trạng viêm và khả năng vận động của từng người bệnh.
Trong điều trị phục hồi, các phương pháp vật lý trị liệu hiện đại được phối hợp nhằm giảm đau – phục hồi mô – cải thiện vận động, cụ thể:
- Sóng xung kích được áp dụng để phá vỡ tinh thể canxi, kích thích tái tạo mô và tăng sinh mạch máu tại vùng tổn thương. Ngoài ra, tăng sinh mạch máu mới, cải thiện nuôi dưỡng mô tại vùng viêm mạn tính và giảm đau nhanh thông qua cơ chế kích thích thần kinh ngoại biên.
- Siêu âm trị liệu giúp tạo hiệu ứng nhiệt sâu, tăng tuần hoàn, làm mềm mô xơ và cải thiện biên độ vận động.
- Điện trị liệu giảm đau hỗ trợ kiểm soát viêm và hạn chế teo cơ do giảm vận động.
Đặc biệt, chương trình bài tập phục hồi chức năng được xây dựng theo từng giai đoạn, tập trung vào tăng tầm vận động, củng cố nhóm cơ chóp xoay và cải thiện sự ổn định khớp vai. Nhờ sự kết hợp đa mô thức và theo dõi sát tiến triển, Myrehab Matsuoka giúp người bệnh không chỉ cải thiện triệu chứng mà còn giảm nguy cơ tái phát lâu dài.
4.3. Tiêm thuốc
Tiêm corticosteroid tại vị trí viêm giúp giảm đau nhanh trong trường hợp đau cấp. Phương pháp này sẽ được bác sĩ cân nhắc áp dụng nếu bệnh nhân không đáp ứng điều trị nội khoa. Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý việc tiêm thuốc không được tự ý thực hiện mà cần sự chỉ định của bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn.
* Lưu ý: Cần thận trọng khi tiêm corticosteroid vì việc tiêm loại thuốc này lặp lại nhiều lần có thể gây teo cơ, yếu gân, thậm chí tăng nguy cơ đứt gân.
4.4. Phẫu thuật
Phẫu thuật là lựa chọn cuối cùng trong các trường hợp viêm gân vôi hoá chóp xoay nặng. Phẫu thuật được chỉ định khi mảng vôi quá lớn hoặc gây hạn chế vận động nghiêm trọng, giúp loại bỏ mảng canxi và làm sạch mô viêm. Đặc biệt, đối với phẫu thuật nội soi, đây là kỹ thuật ít xâm lấn và giúp bệnh nhân phục hồi nhanh hơn.
>>> Tham khảo: Phục hồi chức năng viêm quanh khớp vai – 4 điều quan trọng cần biết
5. Khi nào người bị viêm gân vôi hoá chóp xoay cần đi khám chuyên khoa?
Người bệnh cần thăm khám chuyên khoa tại các cơ sở y tế uy tín khi xuất hiện dấu hiệu cảnh báo dưới đây:
- Đau vai kéo dài trên hai tuần, không đáp ứng với nghỉ ngơi hoặc thuốc kháng viêm thông thường.
- Đau tăng dần, lan xuống cánh tay, kèm giảm biên độ vận động khiến bệnh nhân khó nâng hoặc xoay tay.
- Đau vai về đêm, yếu lực cánh tay hoặc cầm nắm kém, ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt và lao động.
- Xuất hiện sưng nóng, đau dữ dội đột ngột hoặc triệu chứng tiến triển nặng dần sau chấn thương vai.
- Có bệnh lý chuyển hóa đi kèm hoặc nghi ngờ viêm gân vôi hoá chóp xoay tiến triển mạn tính và cần tư vấn phác đồ điều trị phù hợp.
Viêm gân vôi hoá chóp xoay là tình trạng xuất hiện âm thầm nhưng ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng vận động vai nếu không được xử lý sớm. Tuy nhiên, với hướng tiếp cận toàn diện và phục hồi chức năng cá nhân hoá tại Myrehab Matsuoka, người bệnh không chỉ được kiểm soát triệu chứng mà còn được cải thiện chức năng khớp vai một cách bền vững. Sự kết hợp giữa các phương thức vật lý trị liệu hiện đại và chương trình bài tập chuyên sâu giúp tối ưu quá trình hồi phục, hạn chế tái phát và hỗ trợ người bệnh sớm trở lại sinh hoạt, lao động hoặc thể thao an toàn.
Trung tâm Trị liệu và Phục hồi chức năng Myrehab Matsuoka
- Hotline: 1900 3181
- Website: myrehab-matsuoka.com
- Facebook: https://www.facebook.com/myrehab.official
- Địa chỉ:
- Cơ sở 1 – Khám và trị liệu: Tầng 2 Tòa nhà CONINCO, số 4 Tôn Thất Tùng, Kim Liên, Hà Nội
- Cơ sở 2 – Trị liệu: Tầng 2 Lot 200 – 201, TTTM The LINC – ParkCity Hanoi, Lê Trọng Tấn, Dương Nội, Hà Nội
- Cơ sở 3 – Mô hình trải nghiệm Bảo Việt DigiHub: Toà nhà Pacific Place, số 83B Lý Thường Kiệt, Cửa Nam, Hà Nội
