Việc thăm khám đứt dây chằng chéo trước cần tiến hành chẩn đoán lâm sàng để kiểm tra triệu chứng ở khớp và chẩn đoán hình ảnh để quan sát cấu trúc nội khớp. Hãy cùng tìm hiểu quá trình thăm khám để phát hiện hiệu quả tổn thương ở dây chằng hiện nay.
1. Hình thức khám lâm sàng
Chấn thương dây chằng chéo trước thường diễn ra do xoay người đột ngột, xoay đầu gối nhanh trong khi chân vẫn đặt trên mặt đất, tiếp đấy mạnh khi xoắn chân, duỗi gối quá mức, va đập với lực mạnh. Khi khám đứt dây chằng chéo trước, bác sĩ có thể thăm hỏi về các triệu chứng diễn ra ở bệnh nhân như:
- Có nghe thấy tiếng “rắc” ở đầu gối sau chấn thương hay không. Mức độ đau nhức, kiểm tra tình tra tình trạng sưng nề ở khớp
- Kiểm tra độ lỏng lẻo của khớp gối, đưa đầu gối di chuyển vào nhiều vị trí khác nhau để đánh giá phạm vị chuyển động và chức năng, so sánh giữa đầu gối bị thương với đầu gối bình thường.
- Kiểm tra sức mạnh cơ so sánh 2 bên, đánh giá nguy cơ teo cơ đùi ở đùi chân bị thương, kiểm tra khi đi lại có tỳ đè lên chân bình thường hay không.
- Ở tư thế nằm đánh giá trục chân, bàn chân vẹo trong- ngoài, kiểm tra chu vi khớp gối đánh giá mức độ sưng nề,… chu vi vòng đùi đánh giá mức độ teo cơ
- Để bệnh nhân đi lại để quan sát dáng đi, khả năng trụ trên một chân, phát hiện tình trạng đi lại không thuận chân, không thể đi bộ nhanh, khó khăn khi đi lên dốc hoặc leo cầu thang, có thể tự ngã dù không có va chạm.
Trong quá trình khám đứt dây chằng chéo trước khớp gối, bác sĩ có thể thấy một số nghiệm pháp điển hình như:
a. Dấu hiệu ngăn kéo trước: Kiểm tra sự ổn định của dây chằng chéo trước bằng cách nằm chặt 1/3 phía trên xương chày rồi kéo về phía trước, phát hiện nếu có tình trạng lỏng lèo và xác định mức độ dịch chuyển về phía trước của xương chày so với xương đùi.
Xem thêm tại: Chẩn đoán dấu hiệu ngăn kéo trước để xác định đứt dây chằng chéo trước
b. Dấu hiệu Lachman: Đây là một trong những phương pháp giúp chẩn đoán đứt dây chằng chéo trước chính xác nhất được các bác sĩ áp dụng, xác định được phạm vi chuyển động của xương chày so với xương đùi ở vị trí hơi cong đầu gối.
Kiểm tra dấu hiệu Lachman bằng cách gấp gối đầu gối bị thương từ 20 – 30 độ, thả lỏng cơ gân kheo, một tay nắm chặt xương đùi, tay còn lại nắm vào sau xương chày, kéo xương chày ra trước để kiểm tra mức độ dịch chuyển, độ vững của khớp. So sánh với khớp còn lại khi thực hiện phương pháp này.
Xem thêm tại: Các bước thực hiện kiểm tra dấu hiệu Lachman
c. Dấu hiệu Pivot shift: Được áp dụng chủ yếu trong chẩn đoán đứt dây chằng chéo trước, nhưng cũng có thể hỗ trợ đánh giá mất vững xoay trước ngoài, tổn thương bao khớp, dây chằng bên ngoài. Phương pháp này tương đối khó khăn cho bệnh nhân trong quá trình chẩn đoán do gây đau nhức nghiêm trọng, tuy nhiên cũng có thể được thực hiện khi có thuốc mê.
Thực hiện chẩn đoán dấu hiệu Pivot shift bằng cách đặt bệnh nhân nằm ngửa, một tay cầm gót chân bị thương và nâng chân với tư thế xoay trong, tay còn lại đặt sau xương chày và giữ xương chày xoay trong, tác dụng một lực ép vẹo ngoài (valgus) để kéo đầu gối từ tư thế duỗi hoàn toàn thành tư thế gập
Xem thêm tại: Chi tiết cách chẩn đoán dấu hiệu Pivot shift
2. Chẩn đoán bằng hình ảnh
Sau khi chẩn đoán lâm sàng, bác sĩ sẽ chỉ định một số hình thức chẩn đoán hình ảnh để quan sát chi tiết cấu trúc khớp, thăm khám đứt dây chằng chéo trước chính xác hơn và phát hiện những tổn thương khác tại khớp. Những phương pháp chẩn đoán hình ảnh thường được áp dụng là:
a. Chụp cộng hưởng từ (MRI): Tạo nên nhiều hình ảnh của mỗi phần mỏng bên trong cơ thể bằng từ trường mạnh, sóng vô tuyến và máy tính, từ đó giúp kiểm tra được chi tiết cấu trúc xương, sụn khớp, mô mềm.
Trường hợp người bệnh bị mất đứt dây chằng chéo trước sẽ cho ra hình ảnh mất tín hiệu liên tục ở dây chằng chéo trước, đi kèm với phù nề (đầu dưới xương đùi, đầu trên xương chày), tụ dịch khớp gối, những tổn thương khác ở sụn chêm.
b. Siêu âm: Đây là phương pháp sử dụng sóng siêu âm tần số cao để phác họa hình ảnh cấu trúc bên trong khớp, thường được áp dụng trong chẩn đoán chấn thương ở khớp, mô mềm, dây chằng, gân, dây thần kinh. Siêu âm thường hiệu quả hơn khi quan sát những chấn thương nằm ở gần bề mặt da.
Đặc điểm của phương pháp siêu âm là hình ảnh sẽ được cập nhật theo thời gian thực, cho phép quan sát những chuyển động ở khớp. Từ đó, bác sĩ sẽ kiểm tra được dòng lưu thông của máu, tăng hiệu quả phát hiện những tổn thương ở mô mềm.
c. Chụp X-quang: Sử dụng chùm tia X bức xạ cao để tạo hình ảnh giải phẫu của khớp. Phương pháp này thường chỉ quan sát được cấu trúc xương khớp chứ không thể phát hiện tổn thương ở dây chằng.
Tuy nhiên, chụp X-quang vẫn được áp dụng phổ biến trong chẩn đoán nhằm đánh giá trục khớp gối, phát hiện nếu có bong điểm bám dây chằng chéo trước, phát hiện mảnh sụn vỡ ở khớp và loại trừ nguy cơ mắc những chấn thương khác ở xương khác.
Khi khám đứt dây chằng chéo trước, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện chẩn đoán lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh. Kết hợp các phương pháp chẩn đoán giúp phát hiện chính xác hơn những tổn thương ở dây chằng và các bộ phận khác tại khớp, từ đó đề ra biện pháp điều trị hiệu quả.
Để điều trị hiệu quả đứt dây chằng chéo trước, người bệnh có thể đến ngay Trung tâm Trị liệu và Phục hồi chức năng MYREHAB MATSUOKA để được thăm khám và chẩn đoán bởi đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm. Bác sĩ sẽ dựa trên tình trạng của người bệnh để xây dựng lộ trình phục hồi chức năng cá nhân hóa theo tiêu chuẩn Nhật Bản.
Trung tâm Trị liệu và Phục hồi chức năng Myrehab Matsuoka
- Hotline: 1900 3181
- Website: https://myrehab-matsuoka.com/
- Facebook: https://www.facebook.com/myrehab.official
- Địa chỉ:
- Cơ sở 1 – Khám và trị liệu: Tầng 2 Tòa nhà CONINCO, số 4 Tôn Thất Tùng, Kim Liên, Hà Nội
- Cơ sở 2 – Trị liệu: Tầng 2 Lot 200 – 201, TTTM The LINC – ParkCity Hanoi, Lê Trọng Tấn, Dương Nội, Hà Nội
- Cơ sở 3 – Mô hình trải nghiệm Bảo Việt DigiHub: Toà nhà Pacific Place, số 83B Lý Thường Kiệt, Cửa Nam, Hà Nội
