Việc chăm sóc và phục hồi đúng cách sau phẫu thuật đóng vai trò quyết định đến kết quả hồi phục của bệnh nhân. Mổ dây chằng chéo trước là một phẫu thuật phức tạp, đòi hỏi quy trình chăm sóc sau mổ nghiêm ngặt để tối ưu hóa khả năng hồi phục và giảm nguy cơ biến chứng. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp 1 số việc cần làm để hỗ trợ phục hồi chức năng hiệu quả sau phẫu thuật dây chằng chéo trước.
1. Chăm sóc vết mổ dây chằng chéo trước
Ngay sau phẫu thuật, việc chăm sóc tại nhà cần được thực hiện cẩn thận theo chỉ định của bác sĩ. Bệnh nhân cần nghỉ ngơi đầy đủ, hạn chế di chuyển và tuân thủ các biện pháp chăm sóc sau:
- Chườm lạnh: Phương pháp này giúp bệnh nhân giảm đau và sưng sau khi mổ. Bạn có thể chườm đá lên vùng khớp gối trong 15 – 20 phút, mỗi lần cách nhau 3 giờ. Đá lạnh sẽ làm co mạch máu, giảm sưng nề vùng gối, giảm đau rất hiệu quả.
- Kê cao chân ở góc tối thiểu 45 độ, đặt chân lên đệm hoặc gối sao cho đầu gối của bạn cao hơn tim trong 3 – 5 ngày đầu sau phẫu thuật. Lưu ý: Không đặt gối kê ngay sau đầu gối mà đặt dưới gót chân và bắp chân.
- Thay băng cách ngày: Băng ở đầu gối của bệnh nhân thường được tháo ra vào ngày sau phẫu thuật và bệnh nhân cần sử dụng băng vô trùng để giữ vùng vết thương sạch sẽ, ngăn ngừa nhiễm trùng.
2. Phục hồi chức năng sau mổ dây chằng chéo trước
Các bài tập phục hồi chức năng sau mổ dây chằng chéo trước giúp khôi phục phạm vi chuyển động, cải thiện khả năng gập duỗi đầu gối, hạn chế nguy cơ biến chứng và giúp người bệnh có thể thực hiện hoạt động sinh hoạt thường ngày.
Tùy theo tình trạng cụ thể của bệnh nhân, bác sĩ sẽ tiến hành thiết kế những bài tập vật lý trị liệu dây chằng chéo trước cụ thể để phục hồi chức năng sau phẫu thuật. Dưới đây là những bài tập thường được áp dụng:
Bài 1: Trượt gót chân
- Nằm ngửa trên thảm với hai chân duỗi thẳng.
- Từ từ gập đầu gối bị thương và trượt gót chân trên sàn về phía mông.
- Trượt chân trở lại vị trí bắt đầu.
Tần suất tập: Lặp lại động tác này 10 – 15 lần/hiệp, 2 – 3 hiệp/ngày, duy trì khoảng 4 – 6 tuần.
Bài 2: Tập gồng cơ tứ đầu đùi
- Nằm ngửa trên sàn, giữ hai chân duỗi thẳng thoải mái, có thể đặt 1 chiếc gối mềm dưới đầu gối chân bị thương.
- Gồng cơ và giữ căng cơ đùi chân bị thương trong 5 giây rồi thả lỏng và đổi bên.
Tần suất: Thực hiện 10 lần/hiệp, 3 hiệp/ngày.
Bài 3: Bài tập gập duỗi khớp cổ chân
- Nằm ngửa trên sàn phẳng, hai chân duỗi thẳng, sau đó duỗi và gập cổ chân cho từng bên.
- Những ngày đầu thực hiện 10 hiệp/lần tập, sau đó tăng dần lên 20 hiệp/lần với tần suất tập.
Tần suất: 2 lần/ngày
Bài 4: Bài tập nâng chân có nẹp
- Đeo nẹp cố định chân và nằm trên giường.
- Giữ thẳng chân, từ từ nâng chân lên khỏi mặt đất khoảng 20 – 30cm.
- Giữ nguyên tư thế khoảng 5 – 10 giây.
- Hạ chân xuống từ từ và lặp lại 10 – 15 lần.
Tần suất: Mỗi ngày 3 – 4 lần
3. Chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý sau mổ dây chằng chéo trước
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phục hồi sau phẫu thuật dây chằng chéo trước. Bệnh nhân nên bổ sung một số thực phẩm sau:
- Omega-3: Có hiệu quả trong việc ngăn ngừa viêm, teo cơ. Có nhiều trong các loại hạt, quả bơ, dầu cá, dầu ô liu,…
- Protein: Hỗ trợ tái tạo tế bào và cân bằng dịch, tăng cường trao đổi chất. Có nhiều trong thịt gà, thịt bò, cá ngừ, đậu, trứng,…
- Vitamin D: Hỗ trợ chắc xương, tăng cường miễn dịch. Có trong cá hồi, nấm,…
- Canxi: Khoáng chất quan trọng trong cấu trúc và chức năng của xương. Có nhiều trong súp lơ xanh, hạt, sữa,…
- Chất xơ: Giảm táo bón do thuốc giảm đau. Có nhiều trong ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau củ,… Mỗi ngày, nên ăn khoảng 400 – 500g rau xanh và hoa quả chín.
- Sữa và các sản phẩm từ sữa: Cung cấp canxi cần thiết cho sự tái tạo xương. Nên uống 400 – 600 ml sữa mỗi ngày sau phẫu thuật.
- Thực phẩm giàu collagen: Hỗ trợ tổng hợp collagen và ngăn ngừa tình trạng viêm. Có nhiều trong cá, bắp và gân bò,…
- Thực phẩm chứa chất chống oxy hóa: Hỗ trợ bảo vệ và tăng cường độ chắc khỏe của dây chằng. Có nhiều trong quýt, cam, lúa mì, ngũ cốc
Ngoài ra, bệnh nhân cần uống đủ tối thiểu 2 lít nước mỗi ngày và không sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá để tăng khả năng phục hồi.
4. Những điều cần tránh sau mổ dây chằng chéo trước
Sau phẫu thuật, bệnh nhân cần tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn của bác sĩ và tránh các hành động sau:
- Không tự ý tháo nẹp mà không có sự đồng ý của bác sĩ: Bệnh nhân cần đeo nẹp đùi – cẳng chân (nẹp dài) khi thực hiện mọi hoạt động như đi, đứng,… kể cả khi nằm ngủ để không gây ảnh hưởng đến quá trình phục hồi.
- Không bỏ nạng trong 2 tuần đầu: Bởi việc này có thể gây sưng đau ở khớp gối cho bệnh nhân vì đầu gối phải chịu áp lực không cần thiết.
- Tránh gập gối quá mức, tập tạ và hạn chế đi lại trong giai đoạn đầu phục hồi: Để tránh ảnh hưởng đến sự gắn kết của dây chằng chéo mới tái tạo.
- Tránh nằm bất động thời gian dài: Vì điều này có thể dẫn đến tình trạng cứng khớp hoặc ảnh hưởng đến sự lưu thông máu ở chân và làm cho mô sẹo co lại.
5. Biến chứng sau mổ dây chằng chéo trước
Bất kỳ phương pháp phẫu thuật nào cũng có một số rủi ro nhất định, mổ dây chằng chéo trước cũng không ngoại lệ với một số rủi ro như:
- Chảy máu: Cần theo dõi sát tình trạng chảy máu sau mổ và báo ngay cho bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường.
- Có cục máu đông: Sử dụng thuốc chống đông máu theo chỉ định của bác sĩ.
- Triệu chứng đau đầu gối còn tiếp diễn: Sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm theo chỉ định và thực hiện các bài tập vật lý trị liệu để tăng cường sức mạnh cơ bắp quanh khớp gối.
- Vết mổ nhiễm trùng: Giữ vệ sinh vùng mổ sạch sẽ, thay băng thường xuyên theo hướng dẫn và sử dụng kháng sinh theo chỉ định bác sĩ.
- Cứng hay yếu đầu gối: Tăng cường các bài tập giãn cơ và phục hồi chức năng để cải thiện độ linh hoạt.
- Hạn chế phạm vi chuyển động khớp gối: Tập trung vào các động tác kéo giãn và tăng dần cường độ để cải thiện phạm vi chuyển động.
Tuy nhiên, phẫu thuật tái tạo vẫn là một trong các giải pháp hiệu quả, giúp điều trị tổn thương dây chằng chéo trước. Theo Học viện Phẫu thuật Chỉnh hình Hoa Kỳ (AAOS), tỷ lệ mang tới sự ổn định hoàn toàn cho khớp gối của những ca phẫu thuật tái tạo dây chằng khá cao, khoảng 82 – 90%.
>>> Xem thêm: 9 biến chứng sau mổ tái tạo dây chằng chéo trước cần chú ý
6. Giải đáp các câu hỏi thường gặp sau mổ dây chằng chéo trước
Câu 1: Sau mổ dây chằng chéo bao lâu thì có thể làm việc trở lại?
Thời gian này phụ thuộc vào tính chất công việc của người bệnh. Đối với các công việc văn phòng nhẹ nhàng, bệnh nhân có thể làm việc sau 2 – 3 tuần. Tuy nhiên, nếu bạn làm bất kỳ công việc yêu cầu vận động nhiều, sử dụng nhiều lực ở chân thì thời gian hồi phục có thể kéo dài đến 2 – 3 tháng.
Câu 2: Sau mổ dây chằng chéo bao lâu thì có thể lái xe trở lại?
Bác sĩ của bạn sẽ tư vấn chính xác thời điểm mà bạn có thể lái xe trở lại sau khi mổ dây chằng chéo trước, tuỳ thuộc vào mức độ chấn thương và phục hồi của bạn, thông thường là sau 8 đến 12 tuần hoặc bất cứ khi nào bạn có thể thoải mái đặt trọng lượng lên bàn chân.
Phục hồi chức năng sau mổ dây chằng chéo trước đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa chăm sóc đúng cách, chế độ dinh dưỡng hợp lý và các bài tập phục hồi. Việc tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp bệnh nhân sớm lấy lại khả năng vận động và hạn chế nguy cơ biến chứng. Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc hỗ trợ, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng để đảm bảo quá trình hồi phục đạt kết quả tốt nhất.
Để thúc đẩy quá trình phục hồi của dây chằng chéo trước sau phẫu thuật, Trung tâm Trị liệu và Phục hồi chức năng Myrehab Matsuoka hiện đang cung cấp dịch vụ phục hồi chức năng toàn diện với:
- Lộ trình điều trị được thiết kế cá nhân hóa theo mức độ chấn thương và nhu cầu phục hồi của mỗi bệnh nhân. Quá trình tập luyện của người bệnh được theo sát bởi chuyên gia để đảm bảo thay đổi lộ trình linh hoạt theo tình trạng của người bệnh.
- Đội ngũ nhân viên y tế gồm bác sĩ và kỹ thuật viên chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm, thường xuyên được đào tạo nâng cao kỹ thuật với các chuyên gia từ Tập đoàn Y tế EMS Nhật Bản.
- Trung tâm trang bị hệ thống máy móc thiết bị chẩn đoán và trị liệu hiện đại được nhập khẩu 100% từ châu Âu, có khả năng ghi lại chỉ số sau mỗi lần luyện tập, hỗ trợ việc theo dõi quá trình phục hồi của người bệnh.
Hãy đến ngay Myrehab Matsuoka để được hỗ trợ quá trình phục hồi sau mổ dây chằng trước.
Trung tâm Trị liệu và Phục hồi chức năng Myrehab Matsuoka
- Hotline: 1900 3181
- Website: https://myrehab-matsuoka.com/
- Facebook: https://www.facebook.com/myrehab.official
- Địa chỉ:
- Cơ sở 1 – Khám và trị liệu: Tầng 2 Tòa nhà CONINCO, số 4 Tôn Thất Tùng, Kim Liên, Hà Nội
- Cơ sở 2 – Trị liệu: Tầng 2 Lot 200 – 201, TTTM The LINC – ParkCity Hanoi, Lê Trọng Tấn, Dương Nội, Hà Nội
- Cơ sở 3 – Mô hình trải nghiệm Bảo Việt DigiHub: Toà nhà Pacific Place, số 83B Lý Thường Kiệt, Cửa Nam, Hà Nội
