Thoái hóa khớp ở người trẻ đang có xu hướng trẻ hoá và trở thành một vấn đề y học đáng quan tâm trong những năm gần đây. Không chỉ người cao tuổi, ngày càng nhiều người trong độ tuổi 20 – 35 cũng được chẩn đoán mắc bệnh do yếu tố thúc đẩy quá trình thoái hóa sớm như: Lối sống ít vận động, dinh dưỡng mất cân đối, áp lực công việc…
1. Thực trạng thoái hóa khớp ở người trẻ hiện nay
Thoái hóa khớp ở người trẻ đang có xu hướng gia tăng nhanh trong thập kỷ gần đây. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 30% người trong độ tuổi từ 20 – 40 đang gặp các vấn đề liên quan đến xương khớp, một con số đáng báo động. Tại Việt Nam, số lượng bệnh nhân trẻ tuổi đến khám và điều trị các bệnh lý về xương khớp cũng tăng nhanh trong thập kỷ qua.
(Nguồn: Internet)
2. Tại sao bệnh thoái hóa khớp ngày càng trẻ hoá?
Tình trạng thoái hóa khớp ở người trẻ đang gia tăng nhanh chóng do nhiều yếu tố tác động đồng thời từ lối sống, môi trường và sinh lý. Dưới đây là những nguyên nhân chính lý giải vì sao bệnh lý này ngày càng trẻ hóa:
- Lối sống ít vận động: Nhiều người trẻ làm việc văn phòng, ngồi lâu trong tư thế cố định khiến lưu thông máu kém, sụn khớp giảm đàn hồi và dễ thoái hóa sớm.
- Tập luyện hoặc lao động quá sức: Việc chơi thể thao cường độ cao, nâng tạ sai tư thế hoặc làm việc nặng nhọc thường xuyên gây chấn thương vi thể tại khớp, dẫn đến tổn thương sụn và xương dưới sụn.
- Thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể dư thừa làm tăng áp lực lên khớp gối, cổ chân và cột sống, đẩy nhanh quá trình thoái hóa.
- Chế độ dinh dưỡng thiếu cân bằng: Thiếu canxi, vitamin D, omega-3 hoặc protein khiến mô sụn và xương yếu, không đủ khả năng tái tạo và phục hồi sau tổn thương.
- Không điều trị triệt để chấn thương cũ: Những tổn thương khớp trong thể thao hoặc tai nạn nếu không được xử lý tận gốc sẽ tạo nền cho quá trình thoái hóa tiến triển sớm.
- Căng thẳng và rối loạn nội tiết: Stress kéo dài làm tăng tiết cortisol, ảnh hưởng đến chuyển hóa collagen và cấu trúc mô sụn khớp.
>>> Xem thêm: 10 Bài tập phục hồi chức năng thoái hóa khớp gối
3. Biến chứng nguy hiểm của bệnh thoái hóa khớp ở người trẻ
Thoái hóa khớp ở người trẻ nếu không được kiểm soát sớm có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng như:
3.1. Teo và yếu cơ
Khi sụn khớp bị tổn thương, người bệnh thường giảm vận động để tránh đau, dẫn đến teo cơ quanh khớp. Quá trình này khiến sức mạnh cơ giảm, gây mất cân bằng vận động và tăng nguy cơ ngã. Ngoài ra, khi teo cơ kéo dài, khớp cũng dễ bị tổn thương thứ phát do thiếu sự nâng đỡ. Đây là vòng luẩn quẩn khiến bệnh tiến triển nặng hơn theo thời gian.
(Nguồn: Internet)
3.2. Hình thành gai xương
Gai xương là biểu hiện đặc trưng trong tiến triển của thoái hóa khớp ở người trẻ. Cấu trúc xương phản ứng lại tổn thương sụn bằng cách tăng sinh bất thường, tạo gai ở rìa khớp. Những gai này cọ xát vào mô mềm, gây đau và hạn chế vận động. Nếu không điều trị sớm, người bệnh có thể mất khả năng duỗi hoặc gập khớp bình thường.
3.3. Biến dạng khớp
Thoái hóa khớp kéo dài gây tổn thương cấu trúc khớp, dẫn đến biến dạng hình thể. Người bệnh có thể thấy khớp gối cong vào trong hoặc lệch ra ngoài, bàn tay biến dạng dạng “thoi”. Tình trạng này ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ và chức năng vận động. Hơn thế, việc điều trị trở nên khó khăn hơn và hiệu quả phục hồi hoàn toàn cũng giảm đi đáng kể.
3.4. Viêm khớp
Quá trình thoái hóa sụn làm lộ bề mặt xương dưới sụn, gây ma sát và phản ứng viêm. Viêm khớp thứ phát làm tăng sưng, nóng, đỏ và đau, khiến bệnh nhân khó vận động khớp. Khi tình trạng viêm kéo dài, sụn khớp bị phá hủy nhanh hơn, đẩy nhanh tiến trình thoái hóa.
(Nguồn: Internet)
>>> Có thể bạn quan tâm: Thoái hóa khớp gối: Nguyên nhân và phương pháp điều trị
3.5. Giảm khả năng vận động
Ở giai đoạn muộn, thoái hóa khớp ở người trẻ có thể khiến bệnh nhân mất hoàn toàn khả năng vận động. Cứng khớp, đau liên tục và biến dạng khiến việc di chuyển trở nên khó khăn. Nhiều trường hợp phải phẫu thuật thay khớp để phục hồi chức năng. Điều này ảnh hưởng nặng nề đến sinh hoạt, tâm lý và khả năng làm việc của người bệnh.
4. Khi nào người bị thoái hóa khớp cần đến gặp bác sĩ?
Người bị thoái hóa khớp cần đến cơ sở y tế khi xuất hiện các cơn đau khớp kéo dài trên hai tuần, đặc biệt khi cơn đau không thuyên giảm dù đã nghỉ ngơi hoặc sử dụng thuốc giảm đau thông thường. Đây là dấu hiệu cho thấy sụn khớp có thể đã bị tổn thương và cần được đánh giá chuyên sâu.
Ngoài ra, người bệnh cần đặc biệt lưu ý nếu xuất hiện thêm các triệu chứng như sưng, nóng, đỏ quanh khớp, tiếng lạo xạo khi vận động hoặc cảm giác cứng khớp vào buổi sáng… Những biểu hiện này phản ánh tình trạng viêm thứ phát hoặc tổn thương sâu trong cấu trúc khớp.
Khi xuất hiện những dấu hiệu trên, người bệnh nên thăm khám sớm tại các cơ sở chuyên khoa cơ xương khớp kết hợp phục hồi chức năng. Tại Myrehab Matsuoka, bệnh nhân sẽ được đánh giá chức năng vận động, mức độ thoái hóa và tư thế vận động sai lệch, từ đó xây dựng chương trình phục hồi cá nhân hóa bao gồm: giảm đau – cải thiện tầm vận động – tăng sức mạnh cơ – điều chỉnh tư thế và thói quen sinh hoạt. Việc can thiệp sớm và đúng phương pháp giúp làm chậm tiến triển thoái hóa, giảm nguy cơ biến chứng và duy trì khả năng vận động lâu dài.
(Nguồn: Myrehab Matsuoka)
5. Biện pháp phòng ngừa thoái hóa khớp ở người trẻ
Để phòng ngừa thoái hoá khớp cho người trẻ, cần áp dụng các biện pháp dự phòng sớm và duy trì lối sống lành mạnh, bao gồm:
- Duy trì cân nặng hợp lý để giảm áp lực lên khớp gối, cổ chân và cột sống.
- Tăng cường vận động nhẹ nhàng như bơi, đạp xe hoặc đi bộ mỗi ngày.
- Tránh mang vác nặng, hạn chế các hoạt động gây chấn thương lặp lại lên khớp.
- Bổ sung thực phẩm giàu canxi, vitamin D, omega-3 và collagen type II để nuôi dưỡng sụn.
- Uống đủ nước, hạn chế rượu bia và các chất kích thích làm suy giảm chuyển hóa mô sụn.
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ và khám chuyên khoa cơ xương khớp khi có dấu hiệu bất thường.
- Áp dụng nguyên tắc lao động đúng tư thế, xen kẽ nghỉ ngơi hợp lý trong công việc.
Tình trạng thoái hóa khớp ở người trẻ không chỉ gây đau nhức mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nghiêm trọng cho người bệnh. Để phòng ngừa các biến chứng này, bệnh nhân cần phát hiện và điều trị bệnh lý sớm để tránh dẫn tới những hậu quả khôn lường về sau.
Trung tâm Trị liệu và Phục hồi chức năng Myrehab Matsuoka
- Hotline: 1900 3181
- Website: myrehab-matsuoka.com
- Facebook: https://www.facebook.com/myrehab.official
- Địa chỉ:
- Cơ sở 1 – Khám và trị liệu: Tầng 2 Tòa nhà CONINCO, số 4 Tôn Thất Tùng, Kim Liên, Hà Nội
- Cơ sở 2 – Trị liệu: Tầng 2 Lot 200 – 201, TTTM The LINC – ParkCity Hanoi, Lê Trọng Tấn, Dương Nội, Hà Nội
- Cơ sở 3 – Mô hình trải nghiệm Bảo Việt DigiHub: Toà nhà Pacific Place, số 83B Lý Thường Kiệt, Cửa Nam, Hà Nội
